Hoe ziet de behandeling bij artrose eruit?
De zorg bij artrose gebeurt stapsgewijs. Op deze website lees je meer over de verschillende stappen die je kunt nemen. Bij elke stap wordt de zorg die je krijgt meer. Veel mensen met artrose blijven trouwens in de drie eerste stappen.
In het kort:
- Bij de eerste stap probeer je zelf wat te doen aan de klachten van artrose. Helpt dat niet genoeg of kom je er zelf niet uit?
- Dan volgt de tweede stap, zoals oefentherapie bij de fysiotherapeut of pijnmedicatie.
- Als die behandelingen ook niet helpen, kan de arts je doorsturen naar het ziekenhuis: dat is stap 3.
- Elke stap gebeurt altijd in goed overleg met jou.
Hoe werkt de stapsgewijze aanpak?
Stap 1: Zelf aan de slag
Heb je klachten aan je heup of knie en denk je dat je klachten komen van artrose? Dan begin je met stap 1. Stap 1 in de behandeling van artrose gaat over wat je zelf kunt doen om je klachten te verminderen. Het is belangrijk om eerst goed te begrijpen wat artrose is. Ook is het belangrijk om voldoende te bewegen en een gezond gewicht te hebben.
Meer kennis over artrose
Meer kennis over artrose
Bewegen
Bewegen
Blijf zoveel mogelijk bewegen, ook bij pijnklachten. Bewegen maakt je spieren sterker. Sterke spieren geven de gewrichten meer stevigheid. Veel mensen hebben daardoor minder pijn. Ook voor het kraakbeen is bewegen goed. Zonder bewegen wordt het kraakbeen dunner en van minder goede kwaliteit.
Wandelen, fietsen en zwemmen zijn voorbeelden van gezond bewegen. Het kan geen kwaad, ook niet als je pijn hebt. Soms worden pijnklachten erger, bijvoorbeeld als je in één keer te veel hebt bewogen of als je een zware lichamelijke activiteit hebt gedaan.
Je mag paracetamol of een NSAID-gel gebruiken tegen de pijn. Ook kun je je gewricht een tijdje rust geven. Dat doe je bijvoorbeeld door minder zwaar te bewegen. Blijft het gewricht pijnlijk? Dan is het belangrijk om regelmatig te bewegen. Wandel bijvoorbeeld kortere stukjes en verdeel het bewegen over de dag. Als het weer beter gaat, probeer dan je normale activiteiten weer op te pakken.
Oefeningen
Oefeningen
Rust en balans
Rust en balans
Gezond gewicht
Gezond gewicht
Er bestaat geen speciaal dieet tegen artrose, maar gezond en gevarieerd eten helpt om een gezond gewicht te hebben. Lees hier meer over gezonde voeding en tips om af te vallen.
In stap 1 ga je zelf aan de slag met je klachten door:
- te leren wat artrose is en wat je zelf kunt doen om klachten te verminderen, dit kan bijvoorbeeld op deze website;
- meer te bewegen op een manier die goed bij jou past, zoals wandelen, fietsen en zwemmen;
- dagelijks een oefenprogramma te volgen zoals je hier kunt vinden;
- op gezond gewicht te komen (en te blijven) door gezond te eten;
- hier te klikken voor meer informatie over hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
Stap 2 – Consult bij huisarts of fysiotherapeut
Als de pijnklachten aanhouden of als je er zelf niet uitkomt, maak dan een afspraak bij de huisarts, de fysiotherapeut of de oefentherapeut. Hij of zij kijkt of jouw klachten inderdaad door artrose komen. Ook krijg je uitleg over wat artrose is. Je hoort wat je zelf kunt doen om zo goed mogelijk met je artrose om te gaan.
De huisarts, fysiotherapeut of oefentherapeut geeft advies over hoe je op een veilige manier meer kunt bewegen. Ze vertellen over leefstijlprogramma’s die je kunt volgen bij jou in de buurt. Als dat nodig is adviseert de huisarts over lichte pijnstilling, zoals paracetamol of NSAID-gel. Medicijnen nemen de artrose niet weg, maar kunnen wel de pijn verminderen, zodat je beter kunt blijven bewegen.
In het kort: In stap 2 …
- kijkt de huisarts of fysiotherapeut/oefentherapeut of jouw klachten komen door artrose;
- krijg je van je huisarts of fysiotherapeut/oefentherapeut adviezen wat je zelf kunt doen aan de klachten van artrose;
- kijk je samen of een leefstijlprogramma in de buurt bij jou past.
Stap 3 –Intensieve begeleiding
Gepersonaliseerd programma van fysiotherapeut/oefentherapeut of diëtist
Gepersonaliseerd programma van fysiotherapeut/oefentherapeut of diëtist
De therapeut helpt je om te werken aan een gezonde en actieve leefstijl. Je leert om stap voor stap meer te bewegen. Verder kijk je samen naar welke activiteiten goed bij je passen om in het dagelijks leven meer te kunnen bewegen.
De diëtist kan je begeleiden bij het bereiken (en vasthouden) van een gezond gewicht. Je krijgt een programma op maat en tips over hoe je gezond kunt eten.
Als de begeleiding door de therapeut is afgelopen, ga je weer terug naar Stap 1 en kijk je wat je zelf kunt doen om zo goed mogelijk te blijven omgaan met je artrose.
Pijnmedicatie
Pijnmedicatie
Soms kan een injectie in het gewricht helpen bij artrose. De meeste huisartsen doen dit zelf. In sommige gevallen stuurt de huisarts je voor een injectie door naar een kaderhuisarts bewegingsapparaat, orthopeed of reumatoloog. Deze injectie bevat een sterke ontstekingsremmer.
Je blijft de adviezen van Stap 1 volgen om zo goed mogelijk om te gaan met je klachten van artrose.
Andere mogelijkheden
Andere mogelijkheden
In het kort, stap 3:
- Als het bewegen zelf niet lukt, of wanneer klachten blijven bestaan, kun je naar een fysiotherapeut gaan voor een persoonlijk oefenprogramma;
- Als het afvallen of gezond eten zelf niet lukt, kun je naar een diëtist gaan voor hulp;
- Als je te veel pijnklachten hebt kan je naar de huisarts om te kijken wat voor pijnmedicatie mogelijk is. Naast medicijnen kan een injectie gegeven worden.
- Na afronding van Stap 3 ga je weer terug naar Stap 1: zelf aan de slag met artrose!
Stap 4: Behandeling in het ziekenhuis
Helpen de eerdere stappen niet genoeg en heb je nog steeds veel pijn of beperkingen? Dan kan je huisarts je doorsturen naar een specialist in het ziekenhuis. Vaak is dit een orthopeed. De arts bekijkt samen met jou welke behandelingen mogelijk zijn.
Soms kan een operatie geschikt zijn
Soms kan een operatie geschikt zijn
– De ernst van de artrose. De orthopeed kan je vragen een röntgenfoto te laten maken om te zien hoe ernstig de artrose in uw gewricht is.
– Wat je klachten zijn (bijvoorbeeld je pijn, wat je niet meer kan door je artrose, hoe je nachtrust is).
– Wat je zelf al heeft geprobeerd qua behandeling.
– Je algemene gezondheid, leeftijd en verwachtingen.
Als blijkt dat de artrose ernstig genoeg is, dat je dagelijks leven fors beperkt wordt door de artrose én dat alle andere behandelingen onvoldoende hebben geholpen, kan in overleg met jou besloten worden dat een operatie een goede volgende stap is voor jou.
Kom je in aanmerking voor een operatie? Blijf dan werken aan je conditie en de spierkracht rond je heup of knie om zo fit mogelijk de operatie te zijn voor de operatie. We weten dat je dan een zo goed mogelijke start na de operatie hebt. Als je geopereerd bent helpt een fysiotherapeut of oefentherapeut je met een oefenprogramma om je spieren sterk te krijgen en geleidelijk je nieuwe gewricht meer te belasten. Hierna ga je weer terug naar stap 1.
Soms krijg je het advies om nog even af te wachten, of om door te gaan met fysiotherapie. Dit kan teleurstellend zijn als je had gehoopt op een directe oplossing, maar het is altijd bedoeld om je op de lange termijn de beste zorg en resultaten te bieden.
Waarom wordt niet meteen geopereerd?
Waarom wordt niet meteen geopereerd?
– Een prothese is een laatste stap, geen eerste keus. Het is een grote operatie met risico’s en een lange revalidatie.
– De levensduur van een prothese is beperkt. Bij jongere patiënten wordt een operatie soms uitgesteld om heroperaties te voorkomen.
– Andere behandelingen zoals injecties, medicatie, of leefstijlmaatregelen kunnen voor jou nog effectief zijn.
– Bij milde tot matige artrose wegen de risico’s van een operatie soms niet op tegen de mogelijke voordelen.
Goed om te weten: een prothese komt op het juiste moment
Goed om te weten: een prothese komt op het juiste moment
Kort samengevat
- Begin met wat je zelf kunt doen: bewegen en zorgen voor een gezond gewicht;
- Doe dagelijks oefeningen om je spieren te versterken. Klik hier voor een oefenprogramma;
- Vraag hulp aan je huisarts, fysiotherapeut of diëtist als dat nodig is.
Als dat nodig is, krijg je oefentherapie bij de fysiotherapeut en/of sterkere pijnmedicatie. Pas als de andere stappen niet genoeg helpen, word je doorverwezen naar een specialist (orthopeed) in het ziekenhuis. Die kijkt samen met jou of een operatie nodig is. Dit is alleen bij een kleine groep mensen het geval. Je keert steeds terug naar Stap 1 waarin je zelf aan de slag gaat met je klachten van artrose
Tot slot: blijf altijd in gesprek! Bespreek jouw vragen en verwachtingen altijd open met de arts, therapeut of specialist. Geef aan waar je in het dagelijks leven tegenaan loopt en wat voor jou belangrijk is. Samen kun je dan een behandelplan opstellen dat aansluit bij jouw persoonlijke situatie.