Wat is artrose?
Heb je pijnlijke, stijve gewrichten die steeds lastiger bewegen? Dan zou je artrose kunnen hebben. Dit is een veelvoorkomende vorm van reuma. Het kraakbeen in je gewrichten gaat langzaam achteruit. Met de juiste behandeling en een gezonde leefstijl kun je veel klachten verminderen.
In het kort:
- Artrose komt veel voor, met name in knieën en heupen
- Bij artrose neemt de kwaliteit van het kraakbeen af
- Klachten zijn onder meer pijn en/of stijfheid in het gewricht
- De klachten treden vaak op in de ochtend en als je een tijd hebt stilgezeten en weer in beweging komt
Bij artrose wordt het kraakbeen dat op je botten zit, dunner, stugger en minder glad. Daardoor beweegt het gewricht minder makkelijk. Het voelt vaak stijf als je begint met bewegen. Of het doet pijn bij bijvoorbeeld lopen of knielen. Na een tijd verandert het bot onder het kraakbeen. Aan de gewrichtsranden gaat extra bot groeien en wordt het gewricht breder. Er kunnen zich knobbeltjes vormen. Ook kan het slijmvlies rond het gewricht ontsteken. Een ontsteking kan ervoor zorgen dat het gewricht dik wordt en warm aanvoelt. Een ontsteking komt en gaat. Hierdoor kan je soms meer klachten hebben en soms minder. De kracht van de spieren rondom het gewricht kan minder worden. Het is belangrijk voor de stabiliteit van het gewricht om de spierkracht goed te houden. Dit kan door deze [link naar pagina met knieoefeningen] spierversterkende oefeningen.
Artrose is een chronische aandoening wat betekent dat het niet weggaat. Wel zijn er allerlei manieren om de klachten te verminderen en er op een goede manier mee te leven. Denk bijvoorbeeld aan bewegen of een gezond gewicht. Artrose is wat anders dan botontkalking. Bij botontkalking wordt het bot minder sterk. Dat is bij artrose niet zo.

Afbeelding van een gezond gewricht en een gewricht met artrose. Het laat zien wat er gebeurt als het kraakbeen verslechtert en er knobbels (osteofyten) ontstaan. Bron: Reuma.nl.
Hoe vaak komt artrose voor?
In Nederland hebben ruim 1,6 miljoen mensen artrose. De verwachting is dat dit de komende jaren stijgt naar 3 miljoen mensen. Artrose komt vooral voor bij mensen boven de 45 jaar. Artrose is normaal bij het ouder worden. Ook jongere mensen kunnen artrose hebben. Dit komt bijvoorbeeld door overbelasting bij zwaar werk, overgewicht, een oude sportblessure of aanleg.
Artrose komt dus veel voor, maar de ene persoon heeft er meer klachten van dan de ander. Ook wisselen de klachten in de tijd: mensen hebben soms een tijd meer klachten en soms minder. Toch betekent dit niet dat je er niks aan kunt doen. Belangrijk is om te blijven bewegen, je spierkracht te versterken en een gezond gewicht te hebben.
Artrosecijfers in Nederland
- 1.6 miljoen
- Mensen met artrose in Nederland.
- 3 miljoen
- Verwachte aantal mensen met artrose in Nederland de komende jaren.
- 45 jaar
- Artrose komt vooral voor bij mensen boven de 45 jaar.
Veel voorkomende klachten bij artrose
Bij artrose kun je last hebben van klachten die van invloed zijn op het dagelijks leven. Klachten die veel voorkomen bij artrose zijn:
-
-
- Pijn en stijfheid, vooral in de ochtend of nadat je een tijdje hebt stilgezeten. Na 10 tot 30 minuten merk je vaak dat het bewegen beter gaat;
- De klachten kunnen wisselen; soms heb je een paar weken meer last en dan worden klachten weer minder;
- Zwakke spieren;
- Krakend geluid bij bewegen. Dit is niet erg;
- Soms kan de pijn erger zijn door een ontsteking van het gewricht. Dan kan het gewricht dikker zijn en warm aanvoelen;
- Het gewricht beweegt moeilijk, je kan bijvoorbeeld je been minder goed buigen of strekken;
- Het dagelijks leven kan moeilijker worden. Wandelen, traplopen en knielen bij tuinieren of schoonmaken.
- Als je langer artrose hebt, kan het gewricht dikker worden door de groei van extra bot.
-
Waarom heb ik pijn bij artrose?
Artrose kan pijn veroorzaken. Sommige mensen met artrose voelen geen pijn. Zelfs als op de röntgenfoto te zien is dat het gewricht flink is aangedaan. Aan de andere kant kunnen mensen met zeer lichte beschadigingen van het kraakbeen juist erg veel pijn ervaren.
Er zijn verschillende soorten pijn die je bij artrose kunt voelen:
- Startpijn: pijn gedurende een aantal stappen of bewegingen als je na een periode van rust (zitten, staan of liggen) weer in beweging komt;
- Pijn bij bewegen en belasten: de pijn ontstaat vaak geleidelijk en treedt vooral op als je het gewricht meer gebruikt of belast. De pijn wordt vaak minder als je rust;
- Stekende pijn: dit is vaak pijn door gewrichtsontsteking. Als een gewricht met artrose meer ontstoken raakt, kan het meer pijn doen. Je gewricht is ook vaak warm en licht gezwollen;
- Spierpijn: na oefeningen of beweegactiviteiten kun je spierpijn krijgen. Dit is anders dan pijn in het gewricht. Dit is niet erg. Deze pijn verdwijnt weer in de dagen nadat je de oefeningen hebt gedaan.
Verloop artrose: wat kun je verwachten?
Artrose gaat helaas niet meer weg, maar veel mensen kunnen er goed mee leven. Hoe de klachten zich ontwikkelen, verschilt per persoon. Sommige mensen merken dat de klachten langzaam toenemen, maar veel mensen hebben ook lange periodes waarin ze maar weinig last hebben. Soms zijn er momenten met meer klachten. Met de juiste ondersteuning, beweging en een gezonde leefstijl kunnen veel mensen hun klachten goed onder controle houden en actief blijven.
Bij erge artrose kan een gewricht na een tijd minder goed gaan werken. Je kunt er dan minder goed mee bewegen. Ook dan is het toch belangrijk om te proberen het gewricht te blijven bewegen en oefeningen te blijven doen. Ook afvallen kan helpen bij overgewicht. Je vindt hier meer informatie over hoe je dit zelf kunt doen.
Soms worden de klachten zo erg dat je je gewricht erg moeilijk kunt bewegen. Of dat je ’s nachts veel pijn hebt en slecht slaapt. Er zijn meerdere mogelijkheden voor de behandeling van artrose, zoals je hier kunt lezen.